Jak chronić nazwę firmy - ochrona znaku towarowego

Ochrona nazwy firmy powinna być dla każdego przedsiębiorcy priorytetem. Wśród narastającej konkurencji coraz trudniej się wyróżnić. Aby zaistnieć i utrzymać się na rynku konieczne jest oznaczenie przedsiębiorstwa w taki sposób, by zapewnić firmie stabilną pozycję. Dobra nazwa dla firmy może znacznie zwiększyć szanse na sukces przedsiębiorstwa, warto więc ją zabezpieczyć, by ograniczyć możliwość jej naruszenia. Jak możemy chronić nazwę naszej firmy? Istnieje kilka możliwości. Niektóre z nich otrzymujemy z automatu w chwili, gdy stworzymy nazwę dla swojego przedsięwzięcia, o inne musimy się postarać.

Dlaczego warto chronić nazwę i logo firmy?

Poznaj swoje prawa do nazwy firmy

Nieznajomość prawa szkodzi. Stworzyłeś, zamówiłeś, lub otrzymałeś idealną nazwę dla swojego biznesu. Co dalej? Zadbaj o jej ochronę. Wyobraź sobie co się stanie, jeśli zainwestuje się mnóstwo pieniędzy w wypromowanie marki i nagle okaże się, że wszystkie nakłady kapitału mogą pójść w błoto przez jakiś szczegół, o który się nie zadbało. Warto znać prawa do nazwy swojej firmy i w razie potrzeby sprawnie je egzekwować.

Nazwa stworzona samodzielnie niesie wiele korzyści. Z uwagi na przepisy prawa autorskiego, posiadacz nazwy ma do niej pełne prawa autorskie, zarówno osobiste, jak i majątkowe. Pamiętaj, że nawet jeśli sprzedasz komuś znak towarowy, to przeniesiesz jedynie prawa majątkowe. Prawa osobiste są niezbywalne i na zawsze pozostają przy twórcy. Jeżeli dojdzie do naruszenia praw autorskich i ktoś bezprawnie użyje np. nazwy przedsiębiorstwa, to twórca znaku może zażądać zaprzestania takiego działania, usunięcia skutków takiego czynu, naprawienia szkody (przez zapłacenie odpowiedniej kwoty lub przywrócenia stanu sprzed powstania uszczerbku). Jeżeli osoba naruszająca nasze prawa, zarobiła na naszym oznaczeniu, możemy również zażądać zwrotu uzyskanych z tego tytułu korzyści.

Zakup usługi tworzenia nazwy jest idealnym rozwiązaniem dla przedsiębiorców, którzy cenią sobie swój czas, profesjonalizm i dokładność. Specjalistyczna agencja namingowa zadba o wszelkie aspekty marketingowe i prawne nazwy. Pamiętaj! Agencje tworzące nazwy dla firm bez uwzględnienia kwestii i analiz prawnych nie zagwarantują Ci stuprocentowej pewności, że otrzymana nazwa będzie bezpieczna od naruszeń. Przy usłudze tworzenia nazwy pamiętaj o kwestii wspomnianej w poprzednim akapicie – przy cesji nazwy (przeniesieniu prawa do niej) przeniesione zostaną na Ciebie jedynie prawa majątkowe do znaku, prawa osobiste będą przy twórcy, dlatego zadbaj, by w umowie znalazła się klauzula, w której twórcy zrzekają się wszelkich praw autorskich majątkowych, byś mógł jej używać bez obawy, że po kilku latach ktoś się o nią upomni. Więcje o tworzeniu nazw znajdziesz tutaj.

Prawne wymogi tworzenia nazwy dla firmy są tak samo istotne, jak aspekty marketingowe. W większości przypadków, twórcy nazw dla firm, produktów lub usług skupiają się jedynie na znaczeniu marketingowym – nazwa musi się sprzedać! Jednak zanim ruszymy z promocją firmy pod stworzoną nazwą, musimy zwrócić uwagę na to, czy spełnia prawne wymogi nazw dla przedsiębiorstw oraz czy nie narusza praw innych. Kodeks cywilny, kodeks spółek handlowych i ustawa prawo własności przemysłowej szczegółowo określają zasady tworzenia nazw dla poszczególnych rodzajów działalności, oraz wszelkie warunki, które znaki towarowe (w tym nazwy firm) muszą spełniać (nazwa nie może naruszać praw osób trzecich oraz naruszać porządku życia publicznego).

Ochrona nazwy pozwoli również chronić Twoich klientów. Prawo polskie szczegółowo reguluje wszelkie sytuacje, w których może dochodzić do naruszeń z tytułu wprowadzania klientów w błąd. Jeżeli ktoś narusza Twoje prawa, bezprawnie używając oznaczenia Twojej firmy i może tym samym wprowadzać potencjalnych klientów w błąd co do pochodzenia danej oferty, tożsamości producenta, jakości lub rodzaju produktów czy usług, możesz dochodzić swych roszczeń na podstawie przepisów ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów.

Zastrzeżenie nazwy firmy – jeżeli chodzi o ochronę nazwy firmy – jest rozwiązaniem najbardziej pewnym. Jeżeli posiadasz wartościowe oznaczenie przedsiębiorstwa, rozważ zarejestrowanie jej jako znaku towarowego. Znakiem towarowym jest każde oznaczenie, które można przedstawić graficznie i nadaje się do odróżnienia produktów i usług jednego przedsiębiorstwa od towarów i usług innych przedsiębiorców działających na tym samym rynku. Jeżeli stworzona nazwa firmy spełnia te przesłanki, jest znakiem towarowym. Znak towarowy można zarejestrować w urzędach patentowych co sprawi, że uprawniony do znaku, będzie miał wyłączne prawo do jego używania, przez 10 lat na określonym terytorium.

http://www.istockphoto.com/pl

Gdzie można zastrzec znak towarowy?

Można wyróżnić trzy typy rejestracji znaków towarowych, a ich podział wynika z ograniczeń terytorialnych poszczególnych urzędów:

1. Rejestracja w Urzędzie Patentowym Rzeczpospolitej Polskiej z siedzibą w Warszawie uprawnia do używania znaku na terenie Polski. Żeby dokonać takiej rejestracji należy wypełnić formularz o udzieleniu prawa ochronnego na znak towarowy, który można znaleźć, np. na stronie internetowej UPRP. Wypełniony wniosek trzeba dostarczyć do urzędu. Można tego dokonać osobiście, ale również drogą elektroniczną, faxem, czy też za pośrednictwem poczty. Przy składaniu wniosku uiścić należy również opłatę za zgłoszenie w wysokości 450 zł (opłata podstawowa za zgłoszenie obejmuje jedną klasę) plus 120 zł za każdą kolejną klasę. Informacja o przyjętym wniosku zostaje opublikowana na stronie Biuletynu Urzędu Patentowego RP, dzięki czemu wszyscy mają do niej dostęp i mogą złożyć ewentualny sprzeciw, jeżeli uznają, że dany znak jest taki sam lub podobny do znaku już zarejestrowanego. Jeżeli nie wystąpi żaden sprzeciw, a Urząd Patentowy nie znajdzie  innych przeszkód, świadectwo ochronne na znak towarowy zostaje oficjalnie wydane, a informacja o tym opublikowana zostaje w Wiadomościach Urzędu Patentowego (WUP). Na końcu wymagana jest również opłata za prawo ochronne ważne przez 10 lat, w wysokości 400 zł za każdą klasę, plus 90 zł za omówioną wyżej publikacje w WUP.
2. Drugą opcją jest zastrzeżenie znaku towarowego w Urzędzie Unii Europejskiej ds. Własności Intelektualnej (EUIPO) z siedzibą w Alicante w Hiszpanii. Rejestracji również dokonuje się poprzez złożenie wniosku drogą elektroniczną, za pomocą faxu lub usług poczty. Ochrona unijnego znaku towarowego obejmuje obszar całej Unii (28 państw). Dalsza procedura jest podobnana do tej stosowanej przez Urząd Patentowy Rzeczpospolitej Polskiej. Zgłoszenie zostaje opublikowane i przez okres 3 miesięcy czeka na ewentualne sprzeciwy. W przypadku braku sprzeciwów unijna ochrona na znak towarowy zostaje udzielona, a informacja o tym oficjalnie opublikowana. W przypadku znaków unijnych cena za zgłoszenie wynosi 1000 euro drogą tradycyjną lub 850 euro przy zgłoszeniu online, jeżeli znak ma obejmować więcej klas, to należy doliczyć 50 euro za drugą klasę towarów i 150 euro za trzecią i każdą kolejną. Jak widać ceny są znacząco wyższe, jednak trzeba mieć świadomość, że ochrona obejmuje na terenie aż 28 państw, Nie jedno!
3. Ostatnia możliwość, to rejestracja w Światowej Organizacji Własności Intelektualnej (WIPO). Może być ona nadana na terytorium dowolnie wybranego państwa związanego Porozumieniem Madryckim i Protokołem, które wiążą 98 członków i 114 terytoriów państwa globu.Cały proces rejestracji przebiega w tym przypadku na nieco innych warunkach niż w poprzednich przypadkach. Przede wszystkim, aby uzyskać możliwość rejestracji międzynarodowego znaku, najpierw należy zgłosić lub zarejestrować ten znak w urzędzie patentowym kraju jego pochodzenia. Dopiero krajowy urząd odsyła znak do WIPO, gdzie następuje procedura sprawdzenia, czy wszystkie wymogi zostały spełnione, a następnie odsyła do urzędów poszczególnych państw, które rozpatrują dany wniosek według swoich norm. Po tym wszystkim WIPO oficjalnie zbiera wszystkie decyzje i nadaje międzynarodową ochronę na znak towarowy.

Zastrzeżona nazwa firmy działa jak alarm samochodowy, w razie naruszenia swojego mienia, można szybko zareagować, by uniemożliwić bezprawne działanie innych. Gdy dojdzie do bezprawnego użycia zarejestrowanego znaku towarowego, można żądać zaprzestania używania go przez osoby nieuprawnione i zwrotu pieniędzy, które otrzymalibyśmy w legalnym udostępnieniu prawa do znaku, na przykład na zasadach licencji. W celu weryfikacji czy nastąpiło naruszenie Twojego znaku towarowe warto prowadzić monitoring znaku towarowego i reagować na ewentualne naruszenia.

Czy ochrona nazwy firmy jest ważna?

Wszystko, co robią przedsiębiorcy ma wielkie znaczenie nie tylko ze względu na czas obecny. Wszelkie działania rozsądnego biznesmena prowadzą do uzyskania korzyści w przyszłości. Rozwój przedsiębiorstwa, zwiększenie zysków, pomnożenie ilości kontrahentów i rozszerzenie renomy marki, to dla niektórych najważniejsze cale, do których ma dążyć przedsiębiorstwo. Wszystkie te plany realizowane są pod jedną, niepowtarzalną, dopasowaną  wyjątkową nazwą. Przez lata inwestuje się, by wypromować konkretne oznaczenie. Po pewnym czasie nazwa nie jest już jedynie pustym frazesem, ale zaczyna ewoluować i łączyć w sobie pewną jakość reprezentowaną przez firmę, zaufanie klientów, doświadczenie i całe know-how przedsiębiorstwa. Nazwa firmy z każdym dniem zwiększa swoją wartość. Świadczą o tym przykłady takich marek, jak Apple, Facebook, Coca-cola, których znaki towarowe stanowią spójne, lecz traktowane oddzielnie elementy przedsiębiorstw, osiągające kosmiczną wartość na rynku. Jeżeli te znaki towarowe nie byłyby chronione, cały wkład wniesiony przez firmy poszedłby na marne. Z tego podsumowania wnioski nasuwają się same. Odpowiednie stworzenie nazwy dla firmy i monitorowanie jej bezpieczeństwa ma takie samo znaczenie jak sama jej promocja. Doświadczony przedsiębiorca wie, jak wielkie znaczenie ma zarejestrowanie nazwy jako znaku towarowego. Idąc wzorem najlepszych, warto ochronić nazwę i logo firmy.

Budując markę, która ma szansę sprzedawać produkty również online, warto zadbać o zabezpieczenie jej w przestrzeni e-commerce. Samo zastrzeżenie nazwy i logo firmy w urzędzie patentowym daje Ci prawo do marki, ale nie chroni automatycznie przed naruszeniami na dużych platformach sprzedażowych. Jeśli planujesz rozwijać sprzedaż na Amazonie, niezwykle ważnym krokiem jest rejestracja marki na Amazon Brand Registry.

Amazon Brand Registry to narzędzie, które pozwala właścicielom zarejestrowanych znaków towarowych chronić swoje produkty i ofertę na platformie przed nieuczciwymi sprzedawcami. Dzięki niemu możesz szybciej reagować na próby podszywania się pod Twoją markę, blokować oferty podróbek, a także w pełni kontrolować sposób prezentowania swojej firmy i produktów. W praktyce oznacza to większe bezpieczeństwo dla Twojej reputacji oraz pewność, że klienci widzą Twoją autentyczną ofertę.

Aby uzyskać dostęp do Amazon Brand Registry, musisz mieć już zakończoną rejestrację znaku towarowego w odpowiednim urzędzie (np. w Polsce w Urzędzie Patentowym RP lub w EUIPO dla ochrony na terenie UE). To kolejny powód, dla którego warto zastrzec nazwę lub logo wcześniej – bez tego Amazon nie przyzna Ci uprawnień właściciela marki.

Co lepiej zastrzec nazwę czy logo firmy?

Wybór między rejestracją nazwy a logo nie jest prosty, bo oba elementy są filarami identyfikacji marki. Jeśli chcesz w pełni zadbać o ochronę marki, musisz zrozumieć różnice między jednym a drugim rozwiązaniem. Znak słowny daje Ci prawo do używania samej nazwy – niezależnie od tego, w jakiej szacie graficznej będzie prezentowana. To oznacza, że nazwa Twojej firmy jest zabezpieczona przed kopiowaniem przez konkurencję. Z kolei rejestracja logo chroni unikalną formę wizualną marki – kolorystykę, kształt czy charakterystyczny symbol, który od razu przyciąga uwagę klientów.

Najlepszym wyborem jest często połączenie obu form, czyli zastrzec nazwę i logo firmy. Dzięki temu zyskujesz pewność, że zarówno warstwa słowna, jak i graficzna Twojej marki pozostają pod ochroną. Tylko w ten sposób budujesz pełne i stabilne prawo do marki, które daje Ci realne narzędzie do walki z nieuczciwą konkurencją.

Marcin Setlak

Absolwent prawa na Katolickim Uniwersytecie Lubelskim, studium prawa amerykańskiego w Chicago Kent College of Law. Słuchacz studiów podyplomowych z zakresu zarządzania projektami w Akademii Leona Koźmińskiego oraz własności intelektualnej w Szkole Prawa Własności Intelektualnej w Centrum Praw Własności Intelektualnej im. H. Grocjusza. Trener i wykładowca, współpracuje z Wydziałem Prawa UMCS w Lublinie, Akademią Leona Koźmińskiego oraz Centrum Praw Własności Intelektualnej prowadząc zajęcia, obejmujące zagadnienia związane z informatyką i nowymi technologiami.